Qorumalı: Jurnalist yazıları


Bu mətn parolla qorunur. Yazını görmək üçün parolunuzu daxil edin:

Azərbaycan prezidenti twitterda 38-ci yerdədir


azprezidenthttp://www.azadliq.org/content/article/24814729.html

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Twitter sosial şəbəkəsində fəallığına görə 164 ölkə liderləri arasında 38-ci yerdədir.

“Digital Policy Council” adlı təşkilat dünya ölkələri liderlərinin öz ölkələrinin vətəndaşları ilə necə təmasda olmalarını araşdırmaq üçün hər il 164 ölkədə yerli liderlərin Twitterdəki fəallığını təhlil edir.

Hər bir sıravi istifadəçi kimi  ölkə başçısı da  öz Twitter səhifəsində tweet deyilən qısa xəbər, məlumat, şərh yaza bilər.

Ancaq yazırmı?

Buna maraq isə  böyükdür.

Məsələn, keçən ilki prezident seçkilərində seçkinin gedişi vaxtı Barack Obamanın Twitter səhifəsinə bir qısa  tweet qoyuldu:  “Daha 4 il”. Bunun yanında isə prezidentin birinci ledi ilə şəkli qoyulmuşdu.

Bu xəbəri hamı bir-birinə ötürməyə başladı  və bu qısa məlumat  tarixdə yenidən ən çox  retweet olunan tweet yazısı oldu.

123 LİDER

“Digital Policy Council” təşkilatının araşdırmasına görə, 164 ölkənin 123-də  prezidentlərin və baş nazirlərin Twitterdə hesabı var.

2011-ci ildə 164 ölkədən yalnız 69-da liderləri Twitter hesabı vardı.

2010-cu ildə cəmi 33 ölkənin liderləri öz məlumatlarını Twitterdə bölüşürdü.

CHAVEZ, ABDULLA GÜL

Dünyada Twitterdə ən çox izləyicisi olan ölkə başçısı ABŞ prezidenti Barak Obamadır. Onun 24 milyon izləyicisi var.

O, bir ildə 15 milyon yeni izləyici qazanıb.

2012-ci il prezident seçkiləri ili olduğuna görə Obamanın  Twitter səhifəsini onun seçki qərargahı idarə edirdi. Ancaq Obamanın özü də hərdən öz qısa “tweet”lərini –  şərhlərini, xəbərlərini yazırdı və öz adının, soyadının baş hərfləri ilə imza qoyurdu.

Dünyada ən çox  Twitter izləyicisi olan ikinci lider Venesuela prezidenti Hugo Chavezdir. Onun  Twitter səhifəsini 2 milyondan çox  adam izləyir.

Keçən il seçki vaxtı hətta 3,8 milyona çatdı.

Ən çətin vaxtlarda- seçkilərdə və yaxud Kubada xərçəng xəstəliyindən müalicə olunanda Chavezin ölkə vətəndaşları ilə əsas ünsiyyət vasitəsi məhz  Twitterdir.

“Digital Policy Council”un siyahısında  Türkiyə prezidenti Abdulla Gül 3-cü yerdədir. O, adətən tweetləri türk dilində yazır, ancaq ən vacib hadisələr haqda ingilis dilində də tweet qoyur.

2012-ci ildə o, Kaliforniyaya –  texnoloji şirkətlərin yerləşdiyi yerə səfər edəndə öz  Twitter səhifəsində yazmışdı: “İlk dəfədir ki, Türkiyə prezidenti bura gəlir. Burda bizim həyatımızı dəyişən texnologiya yaranıb”.

Sonrakı yerlərdə gələnlər:

4. İordaniya kraliçası Rania.

5. Rusiyanın baş naziri Dmitri Medvedev.

6. Braziliya prezidenti Dilma Rouseff.

7. Argentina prezidenti Cristina Kirchner.

38-ci yer

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Twitterdə  2010-cu il iyulun 27-dən fəallığa başlayıb – twitter.com/azpresident.

İlham Əliyevin  2012-ci il dekabrın sonuna 70 min 729 izləyicisi var.

“Digital Policy Council”un araşdırmasında hər bir ölkə lideri ilə yanaşı onun ölkəsinin idarəçilik sistemi də qiymətləndirilir. Çünki araşdırmaya görə, ölkə demokratik olduqca liderin Twitterdəki fəallığı da yüksək olur.

Demokratik ölkədə Twitter siyasətçiyə öz  seçicisi ilə danışmağa əlavə imkan verir. Britaniyanın baş naziri Cameron Twitterdə hesab açanda yazmışdı ki, müasir dünyanın verdiyi imkanlardan yararlanıb insanlarla ünsiyyət qurmaq və nə etmək istədiyini insanlara  izah etmək istəyir.

Bu, Camerona lazımdır. Çünki son sozü seçici deyir. Totalitar, avtoritar  ölkələrdə isə seçicinin fikri ilə hesablaşmaq liderə o qədər lazım deyil.

“Digital Policy Council”un araşdırmasında Azərbaycan “hakimiyyət növü” bölümündə  avtoritar rejimlər sırasına salınıb.

Araşdırma yazılarının hazırlanması


Balkan Araşdırmaçı Jurnalistika Şəbəkəsinin (BIRN) redaktoru və təlimçisi Markus Tanner jurnalistlərin araşdırma materialı hazırlamağa başladıqları zaman yadda saxlamalı olduqları bir sıra məqamlar haqqında aşağıdakı məsləhətləri verir:  Oxumağa davam et

Cenet Kuk (Amerika jurnalistikasında pis nə varsa, onun rəmzi)


cenet kukvashington postCenet Kuk. Qeyri-adi enerjiyə və böyük ədəbi istedada malik qara dərili gözəl qadının adı belədir. Bundan başqa Cenet Kuk – elə bir mənəvi əzabdır ki, onu Amerika jurnalistikası, xüsusilə “Vaşinqton Post” qəzeti, daha dəqiq desək, onun redaktoru Bencamin S. Bredli ömür boyu çəkməyə məcburdur. İyirmi altı yaşında ikən bu qız çox gözəl və kəskin bir məqalə yazdı. Anasının oynaşı tərəfindən bədəninə heroin yeridilən səkkiz yaşlı narkoman oğlana həsr olunmuş bu məqalə 1980-ci il sentyabrın 28-də qəzetin bazar günü nömrəsinin birinci səhifəsində dərc edildi və oxucularda güclü təəssürat doğurdu. 1981-ci il aprelin 13-də Cenet Kuk bu məqaləyə görə Pulitser mükafatı aldı.

1981-ci il aprelin 15-də Cenet etiraf etdi ki, o, hər şeyi uydurub: əslində nə Cimmi olub, nə də onun anasının oynaşı. O andan Cenet Kukun adı hamının yaddaşına Amerika jurnalistikasında ən pis nə varsa, onun rəmzi kimi həkk olundu, necə ki, “Voterqeyt” bu jurnalistikanın ən müsbət keyfiyyətlərinin simvoluna çevrildi.

Bu məqalə dərc olunmamışdan qabaq mənim ondan xəbərim var idi. Məqalə qəzetə getməmişdən bir həftə mən onu oxumuşdum və o mənə maraqlı görünmüşdü. Məqalənin adı “Cimminin dünyası” idi və o belə başlayırdı :

“Cimmi səkkiz yaşındadır. Onun narkomanlığının üç əsrlik tarixi var. O, yaxşı inkişaf etmiş balaca oğlandır, qum rəngli saçı, məxmər kimi qonur gözləri var. Palıdı rəngli nazik qollarının zərif uşaq dərisi üzərində çillər kimi iynə izləri görünür”.

……….

Məqalə belə bitirdi:

“Ron, Cimminin dirsəkdən yuxarı sol qolundan yapışdı, onun güclü əli uşağın nazik qolunu sıxdı. Saman çöpü təzə bişirilmiş keksə girən kimi, iynə oğlanın zərif dərisinə sancıldı. Şprisdəki maye oğlanın bədəninə yeridi, onun yerini al – qırmızı qan doldurdu”.

……….

Beləliklə, saxtakarlığı aşkar etdikdən sonra, qarşımıza sadə bir vəzifə qoyduq: “Vaşinqton Post” özü Cenet Kukun yalanını ifşa etməli və bu işi hamıdan yaxşı görməlidir…

Yazını davamını “Jurnalist etikası” (Yeni Nəsil Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi, Bakı-2000, s. 188-210) kitabından oxuya bilərsiniz.